|
بسمه تعالی
مقدمه
تحولات جمعیتی کشور از چهار دهه گذشته تا کنون بیانگر رشد سریع جمعیت و به موازات آن تسریع روند شهرنشینی بوده است. سیر افزایش جمعیت شهرها تامین مسکن اقشار شهر نشین را به یکی از اصلی ترین دغدغه ها و برنامه های دولت تبدیل کرده است.
حجم بالا و رو به تزاید تقاضای مسکن، عملا تامین زمین شهری مورد نظر در داخل شهرها را هم با مشکل و هم با هزینه های سرسام آور مواجه ساخته است. با توجه به این که تولید مسکن متکی بر چهار عامل اصلی یعنی زمین، سرمایه، مصالح و مدیریت است. ارزیابی عوامل فوق بیانگر آن است که تنها عامل اول به عنوان مسئولیتی مهم بر عهده وزارت مسکن و شهرسازی است و برای سایر موارد.سازمانها و ارکان دولتی نقش هماهنگ کننده را برعهده دارند و نقش اصلی را بخش خصوصی ایفاء می کند. اجرای طرح های آماده سازی زمین و خصوصا ایجاد شهرهای جدید را می توان یکی از مهمترین سیاست های وزارت مسکن و شهرسازی بر شمرد. پرواضح است که اگر سیاست های فوق، اتخاذ نمی شد. مسلما با رشد فزاینده جمعیت و نرخ بالای رشد شهرنشینی در کشور معضلات بخش مسکن به مراتب بیشتر بود.
گسترش ابعاد فیزیکی شهرها. توسعه شهر و اسکان غیر رسمی اقشار تازه شهرنشینی در حومه شهرهای بزرگ و افزایش قیمت زمین و مسکن در محدوده شهرها. عملا تهیه مسکن برای طبقات کم درآمد و متوسط را بسیار مشکل ساخته است. تحولات جمعیتی واقتصادی کشور خصوصا از چهار دهه گذشته تا کنون از سویی متاثر روند سرمایه داری و به موازات آن کاهش فعالیت های کشاورزی در روستاها. قبل از انقلاب بوده است و از سویی دیگر، بر اثر از هم پاشیدگی ساختار اقتصادی سالهای اولیه بعد از انقلاب. جنگ تحمیلی و رشد بی سابقه جمعیت در این دوره است که این افزایش جمعیت مهاجرت های منطقه ای خصوصا مهاجرت روستاییان به شهرها و به دنبال آن مهاجرت های ناشی از عوارض جنگ تحمیلی را به دنبال داشته است.
اگر تا سال 1355 تنها کلان شهر و یا شهر میلیونی کشور، تهران بوده است. در دهه های بعدی به تعداد آن افزوده شده و در سال 1370 چهار شهر تهران، مشهد، اصفهان و تبریز کلان شهرهای کشور را تشکیل می دادند آخرین داده های آماری گویای آن است که از شیراز و کرج هم به کلان شهرهای میلیونی کشور پیوسته اند واحتمالا در سال های آتی اهواز و قم نیز به این کلان شهرها اضافه خواهند شد.
افزایش جمعیت کلان شهرهای کشور، توسعه کالبدی این شهرها را در مسیری غیر معقول قرارداده است و زندگی شهروندان و اقشار تازه شهرنشین شده را با معضلات تازه ای مواجه ساخته است.
عوارض ناشی از تراکم های مسکونی و جمعیتی، عوارض تخریب و آلایش زیست محیطی از قبیل آلودگی هوا و آلودگی صوتی، از بین رفتن اراضی کشاورزی، باغ ها و فضاهای سبز پیرامون شهرها، اتلاف بیش از اندازه وقت شهروندان در ترددهای روزانه بین محل کار و سکونت را می توان از جمله این مشکلات و معضلات بر شمرد. مهاجرت های بی رویه به سوی شهرهای بزرگ و مشکلاتی که پیشتر به آن اشاره شد.
سیاستگزاران و برنامه ریزان شهری را با این واقعیت رو به رو ساخت که کالبد شهرها با کلیه تمهیدات از قبیل نوسازی ها و بازسازی بافت های قدیمی و فرسوده در عمل قادر به تامین مسکن و دیگر نیازهای اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، آموزشی، ورزشی و سایر نیازهای شهروندان نمی تواند باشد.
طرح احداث شهرهای جدید با برنامه ریزی از قبل سنجیده با دو هدف اصلی کاهش بار جمعیتی و فعالیت های اقتصادی پایتخت و دیگر کلان شهرهای کشور بعنوان راه حلی بهینه برای رفع معضلات کلان شهرها از سوی وزارت مسکن و شهرسازی پیشنهاد و به تصویب هیات دولت رسید.
شهرهای جدید از ابتدای طراحی و ساخت به نحوی برنامه ریزی شده اند که از کلیه زیر ساختها و رو ساختها بهره مند بوده و در مکان هایی مناسب خصوصا از لحاظ دسترسی ایجاد می گردند. به نحوی که شهرهای جدید با مشکلات مناطق و کانون های جمعیتی که به طور غیر برنامه ریزی شده و خودرو ایجاد شده اند مواجه نیستند.
در حال حاضر در کشور، شهرهای جدید پردیس، پرند، اندیشه، هشتگرد در استان تهران، شهرهای جدید مجلسی، بهارستان و فولادشهر در استان اصفهان، شهرهای جدید بینالود و گلبهار در استان خراسان رضوی و شهرهای جدید صدرا، عالی شهر، سهند، مهاجران و علوی در استانهای فارس، بوشهر، آذربایجان شرقی، مرکزی و هرمزگان احداث شده است و اسکان جمعیت در آنها شکل گرفته است و نیز شهرهای جدید ایوانکی ( 40 کیلومتری جنوب شرقی تهران)، سلفچگان ( جنوب قم در مسیر اصفهان )، سیراف ( در عسلویه ) و امیر کبیر ( در فاصله 20 کیلومتری شمال شرق اراک ) شهرهای جدید می باشند که در مراحل مقدماتی اجرایی می باشند.
روند اجرای پروژه های عمرانی در این شهرها متناسب با رشد جمعیت آنها می باشد و برنامه ریزی برای اشتغال و فعالیت پس از استقرار جمعیت دنبال می شود که بدین منظور مناطق صنعتی کارگاهی، نواحی اشتغال فنی، کشاورزی و خدماتی در این شهرها ایجاد می شوند. از دیگر ویژگیهای شاخص در شهرهای جدید انجام سرمایه گذاری توسط مردم و در واقع از سوی بخش خصوصی می باشد که در شرایط فعلی با شکل گیری نهادهای مردمی و تعاونی، این مراکز جمعیتی کمترین بار مالی را برای دولت دارند. همزیستی و تلفیق اقشار مختلف جامعه از نظر اقتصادی در شهرهای جدید از دیگر ویژگیهای این شهرها می باشند به نحوی که دهکهای مختلف درآمدی، امروزه شهرهای جدید را برای اسکان انتخاب می کنند و تعامل خوبی با یکدیگر دارند.
گزارش ها و آمار موجود در سایت بیانگر عملکرد پیشرفت پروژه های اجرایی و مشارکتی اعم از مسکونی، آموزشی، فرهنگی، درمانی، خدماتی، تجاری اداری به اجراء در آمده در شهرهای جدید در دوران دولت ارزش مدار و عدالت محور آقای دکتر احمدی نژاد و مقایسه آن با سال های گذشته می باشد. تنها در سال 85، بیش از 33 هزار واحد مسکونی و سه هزار واحد تجاری خدماتی در شهرهای جدید با مشارکت تعاونیها و بخش خصوصی ایجاد شده است. ساخت و سازهای فوق نه تنها جذب جمعیت به شهرهای جدید را به دنبال داشته است بلکه باعث ایجاد اشتغال در کشور نیز شده است. همچنین عقد قرارداد و سرمایه گذاری برای احداث 20 هزار واحد مسکونی در سال گذشته از سوی یک شرکت مالزیایی در دو شهر جدید پرند و هشتگرد حاکی از زمینه مساعد در این شهرها برای مشارکت شرکتهای بین المللی است.
هم اکنون شرکت عمران شهرهای جدید و شرکتهای تابعه با جذب سرمایه گذاران داخلی و خارجی در مقیاس کلان مبادرت به مطالعه و اجرای واحدهای مسکونی به طور انبوه، بازارهای تجاری، سینماها و مراکز فرهنگی- تفریحی، خطوط ریلی مترو، آزاد راه ها و پل های زیر و رو گذر شهرها را نموده است که انتظار می رود به موجب قانون و آئین نامه احداث شهرهای جدید، همیاری دولت محترم از طریق تامین اعتبار بیشتر در جهت تاسیسات زیربنایی و اهتمام به حضور دستگاه های خدمات رسان در جهت ارائه خدمات بیشتر و بهتر. بتوانیم شرایطی را ایجاد نمائیم تا شهروندان شهرهای جدید از آسایش و رفاه بیشتری برخوردار شوند.
انشاء ا...
|